Cilt 18, Sayı 1
Aralık 2004 · Sayfalar 055-060
KISRAKLARDA PRID+PROSTAGLANDİN F2 ALFA KOMBİNASYONUNUN ÖSTRÜS SİKLUSU VE FERTİLİTE ÜZERİNE ETKİSİ
Effect of Progesterone Impregnated Device Combined with Prostaglandin F2 alpha on the Oestrous Cycle and Fertility in Mares
Mehmet Osman ATLI1, Hayrettin ÇETİN1, Abuzer K. ZONTURLU1
Sunulan çalışmada, siklik kısraklarda PRID+PGF2 alfa kombinasyonunun östrüs ve ovulasyon senkronizasyonu amacıyla kullanılabilirliğini ortaya koymak, uygulamanın fertilite üzerine etkisini araştırmak amaçlandı.
Çalışma, Nisan-Haziran ayları arasında, yaşları 6-12 arasında değişen, herhangi bir infertile problemi bulunmayan, siklik 28 adet damızlık Safkan İngiliz kısrak üzerinde yürütüldü. Kısraklar PRID (Progesteron salan intravaginal gereç) uygulanacak grup (n=13) ve kontrol grubu (n=15) olarak rasgele iki gruba ayrıldı. Ayrıca uygulama grubundaki kısraklar PGF2 alfa enjeksiyonu sırasındaki follikül çapının östrüs ve ovulasyon zamanı üzerine etkisini araştırmak için follikül çapı >20 mm (n=7) ve ≤20 mm (n=6) olmak üzere iki gruba ayrıldı. PRID vaginada iken hiçbir kısrakta östrüsün klinik semptomları görülmemesine rağmen %15 (2/13) oranında gizli ovulasyon şekillendiği tespit edildi. PRID grubunda %92 oranında östrüs görüldü. Ovulasyon, gebelik ve embriyonik ölüm oranı ise sırasıyla PRID grubunda %91, %81, %0, kontrol grubunda %80, %58, %14 olduğu ve değerler arasındaki farkların istatistiki olarak önemli olmadığı belirlendi (P>0.05). PGF2 alfa enjeksiyonu esnasında ovaryumlar üzerinde ≤20 mm follikül bulunan kısraklarda Prostaglandin enjeksiyonu-östrüs arası 4.8±0.83 gün iken >20 mm follikül grubundaki kısraklarda bu süre 3.28±0.75 gün ve değerler arasındaki fark istatistiki olarak önemli (P<0.05) olduğu tespit edildi. Östrüs ile ovulasyon arasındaki süre ise ≤20 mm follikül grubunda 6.25±1.50 gün , > 20mm follikül bulunanlarda 5.28±1.25 gün idi. Uygulama sonrası %92 oranında hafif derecede mukopurulent vaginal akıntı, %8 orta şiddetli mukopurulent vaginal akıntı tespit edildi. PRID çıkartıldıktan iki gün sonra bu vaginal akıntılar kayboldu.
Sonuç olarak; PRID+PGF2alfa kombinasyonunun yüksek oranda östrüsleri senkronize ettiği fakat ovulasyonların geniş bir zamana yayıldığı ve PGF2alfa enjeksiyonu sırasında ovaryumlar üzerinde bulunan follikülün östrüs görülme zamanı üzerine etkili olduğu saptandı. Bununla beraber PRID uygulaması sürecinde östrüsün klinik semptomlarının görülmediği fakat ovulasyonların şekillenebileceği ve fertilite üzerine zararlı bir etkisinin olmadığı tespit edildi.