Farklı Bıldırcın Varyetelerinde Yeme ve Suya İlave Edilen Borik Asidin Yumurta Kalite Özellikleri Üzerine Etkisi

Bu araştırma, farklı bıldırcın varyetelerinde (Coturnix coturnix Japonica) yeme ve suya ilave edilen borik asidin yumurta kalite özellikleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada sarı, beyaz, gri ve siyah renkli 300 adet yumurtacı bıldırcın kullanılmıştır. Katkı grupları; yeme 100 mg/kg borik asit ilave edilen grup (Y100), yeme 300 mg/kg ilave edilen grup (Y300), suya 100mg/L ilave edilen grup (S100), suya 300 mg/L ilave edilen grup (S300) ve kontrol (katkı yok) şeklinde düzenlenmiştir. Araştırma 90 gün sürmüştür. Araştırma süresince haftalık olarak haftanın belirli günlerinde toplanan yumurtalarda yumurta kalite özellikleri değerlendirilmiştir. Her bir özellik için en az 50 yumurta incelenmiştir. Yumurta kabuk ağırlığı ve kabuk oranı en yüksek Y100 grubunda tespit edilmiştir (P<0.001). Yumurta kabuk kalınlığı tüm borik asit gruplarında önemli ölçüde artmıştır (P<0.001). Yumurta sarı rengi en iyi kontrol grubunda bulunmuştur (P<0.01). Yumurta akı yüksekliği, yumurta akı indeksi ve Haugh değeri suya borik asit ilave edilen gruplarda düşerken (P<0.001), yumurta sarı yüksekliği (P<0.001) ve sarı indeksi değeri (P<0.05) bu gruplarda yüksek saptanmıştır. Kabuk ağırlığı ve kalınlığı gri genotipte düşük çıkmıştır (P<0.001). Sarı ve beyaz genotiplerde yumurta ak oranı (P<0.001), gri ve siyah geotiplerde yumurta sarı oranı yüksek tespit edilmiştir (P<0.05). Siyah genotipte sarı rengi düşük çıkmıştır (P<0.05). Katkı grupları ve genotipler arasında önemli interaksiyonlar hesaplanmıştır. Sonuç olarak, borik asidin yumurta kabuk özellikleri başta olmak üzere yumurta özeliklerini önemli ölçüde etkilediği, kabuk kalitesi bakımından gri genotipin dezavantajlı olduğu tespit edilmiştir.

This research was carried out to determine the effect of boric acid added to feed and water on egg quality characteristics of different quail varieties (Coturnix coturnix Japonica). In the research, 300 laying quails in yellow, white, gray and black colors were used. Additive groups; 100 mg/kg boric acid added group in feed (Y100), 300 mg/kg added group in feed (Y300), 100mg/L added group in water (S100), 300 mg/L added group in water (S300), and control (None additive). The research lasted 90 days. During the research, egg quality characteristics were evaluated in eggs collected on certain days of the week on a weekly basis. At least 50 eggs were examined for each trait. Egg shell weight and shell ratio were highest in Y100 group (P<0.001). Egg shell thickness increased significantly in all boric acid groups (P<0.001). Egg yolk color was the best found in the control group (P<0.01). While the albumen height, albumen index, and Haugh value decreased in the groups with boric acid added to the water (P<0.001), the egg yolk level (P<0.001) and yolk index value (P<0.05) were higher in these groups. The shell weight and thickness were lower in the gray genotype (P<0.001). Albumen ratio was higher in yellow and white genotypes (P<0.001), and egg yolk ratio was higher in gray and black genotypes (P<0.05). Yellow color was lower in black genotype (P<0.05). Significant interactions between additive groups and genotypes were calculated. As a result, it has been determined that boric acid significantly affects egg characteristics, especially egg shell characteristics, and gray genotype is disadvantageous in terms of shell quality.

Giriş

Ekonomik özelliklerinin avantajlı olması nedeniyle kırsal ülkelerde ve Türkiye’de yaygın olarak Japon bıldırcını (Coturnix coturnix Japonica) yetiştirilmektedir. Bu ırk içerisinde en az bir özellik bakımından ayrılan, türün dağılım gösterdiği alan içerisinde büyük veya küçük gruplar halinde var olan topluluklar (varyete) mevcuttur. Tüy rengi, bıldırcınlar arasında ırk veya hat özelliği olarak değerlendirilmektedir. Bıldırcınların tüy rengi mutasyonlarına göre 18 farklı hat oluşturduğu yapılan araştırmalarda ortaya konulmuştur [1, 2]. Mutasyonlardan kaynaklandığı düşünülen tüy rengi farklılığının bıldırcınlarda tüy rengine bağlı hat yetiştiriciliği yapılabileceğini ortaya çıkarmıştır. Günümüzde halen değişik tüy rengi mutasyonlarına sahip yeni hatlar elde edilmesi için çalışmalar devam etmektedir. Yapılan araştırmalarda [3-7], farklı tüy rengine sahip varyetelerin farklı verim özelliğine sahip olabileceği tespit edilmiştir. Farklı tüy rengine sahip bıldırcınlarda büyüme, yumurta verimi, besi ve karkas özellikleri ile ilgili araştırmalar yapılmış olsa da [3-5] araştırmalarda farklı sonuçlar elde edildiği için bu genotiplerin ticari değerinin ortaya konulması için yeterli bilgi birikimine ulaşılamamıştır.

Bor (B) atom numarası 5, ergime noktası 2300 ⁰C olan doğada metaloit durumda bulunan bir elementtir. Periyodik cetvelin 3. grubunda yer alır. Bor elementi toprakta 20-200 mg/kg olmak üzere farklı konsantrasyonlarda, sodyum, magnezyum, kalsiyum ve oksitlerine bağlı olarak bulunmaktadır. Bu bileşiklere bor madenleri ya da bor tuzları adı verilmektedir. Endüstriyel olarak en önemli bor bileşikleri boraks, üleksit, kolemanit ve razolit dir [8]. Bor canlılar için de günlük 0.5-1 mg civarında alınması gerekli bir iz elementtir. Bu elementin mineral metabolizması başta olmak üzere enerji metabolizması, immun sistem, endokrin sistem ve sinir sitemi gibi birçok sistemin fonksiyonunda rol oynadığı bilinmektedir [9-11]. Borun enerji ve mineral metabolizması üzerine etkilerinden faydalanılarak performans artırıcı olarak kullanıldığı çeşitli araştırmalar bulunmaktadır [12-14]. Borun farklı türevlerinin metabolik etkileri farklı olmakla birlikte farklı türlerin de bora duyarlılığı farklıdır [15]. Bu sebeple bor türevlerinin farklı türlerdeki metabolik etkileri ile ilgili araştırmalar yoğun şekilde devam etmektedir [16, 17]. Borik asit (H3BO3); parlak, beyaz renkte, kristalize, suda erime özelliğine sahip basit bir bor tuzudur [18]. Bor Türkiye’nin önemli rezervlerinden biridir. Dünya bor rezervlerinin %72.8’inin Türkiye’de olduğu bilinmektedir [19]. Önemli özellikleri olan bu elementin endüstriye katılması ülkemiz açısından büyük katma değer sağlamakta, bor ile ilgili çalışmalar hem Türkiye’de hem de dünya genelinde büyük ilgi uyandırmaktadır. Araştırma, borun bir türevi olan borik asidin bu biyolojik özelliklerinin bıldırcın yetiştiriciliğinde kullanım olanaklarını sorgulamaktadır. Yapılan araştırmalar bor türevlerinin yeme ilavesi şeklinde yoğunlaşmasına rağmen [17, 18, 20, 21], suya ilave edilerek hayvanların tüketimine sunulan az sayıda araştırma bulunmaktadır [22, 23].

Bu araştırmanın amacı, yeme ve suya katılan farklı dozlardaki borik asidin farklı renk özelliklerine sahip Japon bıldırcınlarında yumurta kalite özelliklerini tespit etmektir. Farklı varyetelerde incelemenin yapılması, bıldırcın genotiplerinin daha iyi tanınmasına ve olası bir genotip x çevre interaksiyonun tespitine bilgi sağlayacaktır.

Gereç ve Yöntem

Araştırma için Elazığ Veteriner Kontrol Enstitüsü Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu’ndan 14.12.2018 tarihli ve 2018/05 nolu karar ile izin alınmıştır.

Araştırma, Elazığ Veteriner Kontrol Enstitüsü Kanatlı Ünitesi’nde yürütülmüştür. Kümeste 5 adet 5 katlı her birinde 15 adet (5 x 3) kafes gözü bulunan yumurtacı bıldırcınlar için üretilmiş kafesler kullanılmıştır (Cimuka, BYK-03-5K). Kafeslerin bulunduğu odalarda çevre koşulları bıldırcınların ihtiyaçları doğrultusunda düzenlenmiştir. Havalandırma doğal olarak pencerelerden yapılmış, ısıtma için elektirikli termostatlı ısıtıcılar kullanılmıştır. Kümes sıcaklığı 19-21 ºC olarak ayarlanmıştır. Aydınlatma için beyaz floresan lamba kullanılmış (3 watt/m²), aydınlatma süresi 16 saat aydınlık / 8 saat karanlık olacak şekilde ayarlanmıştır. Bu amaç için zaman saati (Cata Ct-9180) kullanılmıştır.

Çalışmada, hayvan materyali olarak; yaklaşık 35 günlük yaşta yumurtaya başlamamış farklı renk özelliğine sahip (sarı (S), beyaz (B), gri (G), siyah (SH)) 300 adet Japon bıldırcını (Coturnix coturnix Japonica) kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan hayvan materyali, suya ve yeme katılan katkı maddesinin durumuna göre; Kontrol (K), Yem 100 (Y100), Yem 300 (Y300), Su 100 (S100) ve Su 300 (S300) olmak üzere 5 gruba ayrılmıştır.

Araştırmatya ait deneme düzeni Tablo 1’de, araştırmada kullanılan yemin özellikleri Tablo 2’de ve borik asidin özellikleri Tablo 3’de verilmiştir. Bıldırcınlara 35. günden itibaren borik asit katkılı yem ve su verilmeye başlanmıştır. İlgili kayıtlar araştırmanın 50 ve 140. günleri arasında alınmıştır. Araştırma süresince haftada iki gün üretilen tüm yumurtalar toplanarak ikiye ayrılmış 24 saat dinlendirildikten sonra ağırlıkları tespit edilmiştir.

Yumurtaların yarısında yumurta ağırlığı, yumurta eni, yumurta boyu, şekil indeksi, kabuk özellikleri, ak ve sarı ağırlıkları, oranları ve sarı rengi tespit edilmiştir. Geri kalan yumurtalarda yumurta akı eni, yumurta akı boyu, yumurta akı yüksekliği, yumurta akı indeksi, yumurta sarı çapı, yumurta sarı yüksekliği, yumurta sarı indeksi ve Haugh birimi hesaplanmıştır. Yumurta özelliklerinin tespitinde mg hassas terazi (Densi, Türkiye), dijital kumpas (Tronic, Türkiye), dijital mikrometre (Tronic, Türkiye) ve Roche renk skalası (Roche, Almanya) kullanılmıştır. Her bir özellik için 50 adet yumurtaya ulaşıncaya kadar incelemeye devem edilmiştir. Yumurta eni ve boyu (mm); yumurtanın en geniş ve en uzun noktalarından dijital kumpas ile ölçülmüştür. Yumurta kabukları içinde ak kalıntısı kalmayacak şekilde temizlenip sudan geçirilmiş, 24 saat kurumaya bırakıldıktan sonra hassas terazide tartılarak kabuk ağırlıkları (g) kayıt edilmiştir. Ağırlıkları alınan kabuklarda yumurtanın orta noktalarından kabuk kalınlıkları dijital mikrometre (mm) ile ölçülmüştür. Ak ve sarı ağırlığı (g); özenle kırılan yumurtaların sarı ve akları ayrıldıktan sonra hassas terazide tartılıp kayıt altına alınmıştır. Yumurta sarı rengi 15 dilimli Roche renk skalası ile değerlendirilmiştir. Yumurta akına ait en ve boy değerleri (mm); yumurtaların koyu akında ene ve boya ait en uç noktalar arasından dijital kumpas ile ölçülmüştür. Yumurta akı yüksekliği (mm); yumurta koyu akının en yüksek noktasından dijital kumpas ile ölçülmüştür. Yumurta sarı çapı (mm); yumurta sarısının orta noktasının en uç kısımları arasından dijital kumpas ile ölçülmüştür. Sarı yüksekliği (mm); yumurta sarısının en yüksek kısmından dijital kumpas ile belirlenmiştir. İncelenen özellikler aşağıda verilen formüller kullanılarak hesaplanmıştır [24].

Şekil indeksi (%) = (Yumurta eni / Yumurta boyu) x 100

Kabuk oranı (%) = (Kabuk ağırlığı / Yumurta ağırlığı) x 100

Ak ve sarı oranları (%) = (Yumurta ak ve sarı ağırlığı / Yumurta ağırlığı) x 100

Yumurta akı indeksi (%) : [Yumurta akı yüksekliği / (Yumurta akı uzunluğu + Yumurta akı eni) / 2] x 100

Yumurta sarı indeksi (%) = (Yumurta sarı yüksekliği / Sarı çapı) x 100

Haugh birimi = 100 Log (Ak yüksekliği + 7.57 – 1.7 Yumurta kütlesi^0,37)

Araştırma, tesadüf parsellerinde faktöriyel deneme düzeninde yürütülmüş 5 farklı araştırma grubundan oluşmaktadır. Her bir grup 4 genotipten oluşturulmuştur. Her genotip birbirinden bağımsız 3 tekerrür içermektedir. Denemede, 5x4x3= 60 farklı deneme parseli mevcuttur. Her bir grup için varyansların homojenliği (Levene testi) ve dağılımları (Shapiro-Wilk testi) kontrol edildikten sonra, grupların karşılaştırılmasında GLM prosedürü kullanılmıştır. Önemliliğin mevcut olduğu parametrelerde, grup içi karşılaştırmalarda Tukey HSD testi uygulanmıştır. Deneme grupları ve genotipler arasındaki interaksiyonlar tespit edilmiş ve tablolarda sunulmuştur. Veriler ortalama ± standart hata olarak verilmiştir. P≤0.05 olduğunda ortalamalar arasındaki farklılıklar önemli değerlendirilmiştir [25].

Bulgular

Araştırma gruplarının yumurta dış kalite ve kabuk özellikleri üzerine etkileri Tablo 4’de verilmiştir. Yumurta özelliklerini incelemek için örnekleme yapılan yumurtalarda, S100 grubunda yumurtalar daha toparlak (%77.83) çıkmış (P<0.01) en yüksek yumurta kabuk ağırlığı (1.06 g) ve kabuk oranının (%8.98) Y100 grubunda bulunduğu tespit edilmiştir (P<0.001). Yumurta kabuk kalınlığı tüm borik asit gruplarında artmıştır (P<0.001). Beyaz (12.28 g) ve sarı (12.19 g) genotiplerde yumurta ağırlığı, siyah (11.80 g) ve gri (11.65 g) genotiplerden daha yüksek bulunmuştur (P≤0.001). Gri genotipte şekil indeksi yüksek (%77.75), yumurta kabuk ağırlığı (0.97 g) ve kalınlığı (0.23 mm) düşük saptanmıştır (P<0.001). Yumurta kabuk kalınlığı hariç, yumurta dış kalite ve kabuk özelliklerinde genotip ile borik asit grupları arasında önemli interaksiyonlar hesaplanmıştır (Tablo 4).

Araştırmada farklı renk özelliklerine sahip Japon bıldırcınlarında yeme ve suya ilave edilen borik asidin bazı yumurta iç kalite özellikleri üzerine etkileri Tablo 5’de verilmiştir. Yumurta sarı ağırlığı en düşük (3.82 g) Y100 grubunda bulunmuş (P<0.05), sarı rengi en yüksek (6.39) kontrol grubundan elde edilmiştir (P<0.01). Yumurta ak ağırlığı ve oranı beyaz ve sarı genotiplerde siyah ve gri genotiplerden daha yüksektir (P≤0.001). Sarı oranı beyaz (%32.54) ve sarı (%32.75) genotiplerde gri (%33.77) ve siyah (%33.02) genotiplerden daha düşüktür (P<0.05). Yumurta sarı rengi en yüksek (6.24) beyaz genotipte bulunmuştur (P<0.05). Yumurta ak ve sarı ağırlığı (P<0.001) ile sarı oranlarında (P<0.05) genotip ve borik asit gurupları arasındaki interaksiyonlar önemli saptanmıştır (Tablo 5).

Araştırma gruplarında bazı yumurta iç kalite özellikleri üzerine etkileri Tablo 6’da verilmiştir. Yumurta akı eni en düşük (36.95 mm) (P<0.05), yumurta ak yüksekliği (4.99 mm) ve indeksi (%11.56) en yüksek Y300 grubunda bulunmuştur (P<0.001). Yumurta sarı çapı (24.89 mm) ve sarı yüksekliği (10.14 mm) en düşük Y100 grubunda (P<0.001), sarı indeksi en düşük (%39.76) kontrol grubunda saptanmıştır (P<0.05). Haugh değeri S100 (88.90) ve S300 (88.96) gruplarında en düşük hesaplanmıştır (P<0.001). Yumurta ağırlığı (11.65 g) en düşük gri genotipte (P<0.05), yumurta akı boyu (49.24 mm) en düşük kontrol grubunda elde edilmiştir (P<0.01). Araştırma grupları arasındaki interaksiyonlar sarı yüksekliği (P<0.001) ve sarı indeksi (P<0.01) özelliklerinde önemli bulunmuştur (Tablo 6).

Tartışma

Yeme ve suya katılan borik asidin yumurta kalite özellikleri üzerine etkileri incelendiğinde (Tablo 4), borik asidin yumurta kabuk ağırlığı, kabuk oranı, kabuk kalınlığı üzerine olumlu etkilerinin olduğu, en iyi yumurta kabuk ağırlığı ve kabuk oranının Y100 grubundan elde edildiği tespit edilmiştir. Yumurta kabuk kalınlığı ise tüm katkı gruplarında kontrol grubundan yüksek bulunmuştur. Bu bulgular diyete ilave edilen borik asidin yumurta kabuk kalitesini önemli ölçüde iyileştirdiğini göstermektedir. Yeşilbağ [9], bor noksanlığında kalsiyum, magnezyum ve fosfor minerallerinin dengesinde ve emiliminde azalma olduğunu, plazma konsantrasyonlarında değişikliklerin oluştuğunu bildirmiştir. Ayrıca araştırmacı kolekalsiferol noksanlığı olan ve düşük bor içeren (0.3 μg/g) tavuk diyetlerine bor ilavesinin (1.4 μg/g) 25-hidroksikolekalsiferol ile 1-25 dihidroksikolekalsiferol konsantrasyonunu artırdığını saptamıştır. Mineral yönünden yetersiz rasyonla beslenen etlik piliç rasyonlarına bor ilavesi yapıldığında plazma kalsiyum ve magnezyum düzeylerinin arttığı ve kemik ALP aktivitesinin düştüğü belirlenmiştir. Kurtoğlu ve ark. [26], vitamin D3 bakımından yetersiz etlik piliç rasyonlarına vitamin D3 ilavesiyle+25 mg/kg düzeyinde bor ilavesinin serum fosfor konsantrasyonunu artırdığını ve alkalin fosfataz enziminin düzeyini düşürdüğünü tespit etmişlerdir. Kurtoğlu ve ark. [27]’nın farklı bir çalışmasında, rasyona bor ilavesinin serum kalsiyum ve fosfor düzeyinde artışlara neden olduğu tespit edilmiştir. Adarsh ve ark. [28] kalsiyum (Ca) bakımından yetersiz diyetle beslenen yumurtacı tavuklarda, Ca yetersizliğine bağlı olarak azalan yumurtlama performansının bor takviyesi (40 mg/kg) ile iyileştiğini ve daha iyi yemden yararlanma oranının sağladığını tespit etmişlerdir. El-Saadany ve ark. [29] yumurtacı tavuk rasyonlarına 100, 200 ve 300 mg/kg bor ekledikleri araştırmada, kabuk oranı, kabuk kalınlığı ve Haugh birimi bor ilavesi ile paralel olarak artmış, en yüksek değerler 300 mg/kg grubundan elde edilmiştir. Mutlu ve ark. [17], yumurtacı bıldırcınlarda rasyona kalsiyum tetraborat (CaB4O7: 300 mg/kg yem) ekledikleri araştırmada, kontrol grubuna göre yumurtanın yenilebilen kısımlarında sodyum (Na), magnezyum (Mg) ve potasyum (K) miktarları artarken, yumurta kabuğunda bor (B), sodyum (Na), magnezyum (Mg), demir (Fe), potasyum (K) ve bakır (Cu) birikiminin arttığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada, yumurta kabuk kalitesinin tüm katkılı gruplarda yüksek olması borun kalsiyum metabolizması üzerine olan etkileri ile ilişkilendirilebilir [30].

Araştırmada, yeme ve suya ilave edilen borik asit yumurta şekil indeksi, yumurta sarı ağırlığı, yumurta sarı rengi, ak eni, ak yüksekliği, ak indeksi, sarı çapı, sarı yüksekliği, yumurta sarı indeksi ve Haugh birimi değerlerinde farklı şekillerde önemli derecede etkili olmuştur (Tablo 5 ve 6). Özellikle suya borik asit ilavesi yumurta akı yüksekliği, yumurta akı indeksi ve Haugh birimini düşürmüş, yumurta sarısı yüksekliği ve yumurta sarı indeksi birimini arttırmıştır. Mızrak ve ark. [31], 4 - 64 haftalık yaştaki piliçlere farklı dozlarda (0, 25, 50, 100 ve 200 mg/kg yem) bor ilavesi yapılan çalışmada; albümen yüksekliği ve Haugh birimi, 25 ve 50 mg bor/kg diyet gruplarında iyileşmiştir. Şekil indeksi, kabuk kalınlığı, kabuk kırılma mukavemetinin katkı gruplarından etkilenmediği, ancak 25 mg bor/kg diyet grubunda kabuk kırılma mukavemetini artırma eğiliminde olduğu tespit edilmiştir. Eren ve ark. [32] yumurtacı tavuklarda rasyona 0, 5, 10, 50, 100, 200 ve 400 mg/kg diet borik asit ilave edilen araştırmada, borik asidin düşük dozlarının albümin indeksini düşürdüğü, yüksek dozlarının artırdığı saptanmıştır. Yüksek borik asit gruplarında yumurta sarı indeksi artmıştır. Haugh değeri en yüksek kontrol grubunda bulunmuştur. Kaya ve Macit [16], rasyona katılan ortoborik asidin yumurta sarısı yağ ve protein profilini önemli derecede etkilediği, özellikle triaçilgliserol oranının azaldığı, total kolesterol ve diaçilgliserol oranlarının arttığını belirtmişlerdir. Yumurta sarı ve ak kalite değerlerindeki farklılıkların bor türevlerinin yumurta protein ve yağ profili üzerine olan bu etkilerinden kaynaklanmış olabilir.

renklerdeki bıldırcın genotiplerinde yumurta iç ve dış kalite özellikleri Tablo 4, 5 ve 6 de verilmiştir. Yumurta kalite özellikleri bıldırcınlar için verilen literatürlere uygun bulunmuştur [33, 34]. Yumurta enine ait verilerde en yüksek değerler sarı ve beyaz genotiplerde, en düşük değerler ise gri ve siyah genotiplerde saptanmıştır. Yumurta boyu ölçümlerinde, en düşük değer gri genotipte tespit edilmiştir. Yumurta şekil indeksi en düşük siyah, en yüksek gri genotipte saptanmıştır. Yumurta kabuk ağırlığı en düşük gri genotipte, en yüksek sarı ve beyaz genotipte bulunmuştur. Yumurta kabuk kalınlığı en düşük gri genotipte tespit edilmiştir. Chimezie ve ark. [35], yaptıkları çalışmada siyah, beyaz ve kahverengi olmak üzere üç farklı tüy rengine sahip Japon bıldırcınlarında yumurta kalite özelliklerini incelemiştir. Kahverengi bıldırcınlarda yumurta ağırlığı, siyah ve beyaza göre önemli ölçüde daha yüksek saptanmıştır. Ayrıca kahverengi genotipten yumurta genişliği, sarı ağırlığı, sarı çapı, kabuk ağırlığı, ak ağırlığı, yüksekliği ve indeksinde önemli ölçüde daha yüksek değerler elde edilmiştir. Anderle ve ark. [5] aguti (orijinal), mahogany (kahve), altın ve beyaz renkli bıldırcınlarda yumurta verimini benzer tespit etmişlerdir. Yumurta ağırlığı en yüksek kahve, yumurta kabuk kalınlığı en düşük beyaz, en yüksek yumurta albümin oranı ve en düşük sarı oranı kahve, en iyi Haugh birimi orijinal renkli bıldırcınlarda tespit edilmiştir. Inci ve ark. [6] yumurta ağırlığı ve özgül ağırlığın orijinal renkli bıldırcınlarda üstün olduğunu, ak indeksinde ise beyaz renkli bıldırcınların kahve, sarı ve orijinal renkli bıldırcınlardan üstün olduğunu saptamışlardır. Bagh ve ark. [36] gri, kahve ve beyaz varyetelerde yaptıkları araştırmada; şekil indeksi, kabuk kalınlığı, kabuk ağırlığı, ak ağırlığı, ak eni, ak boyu, ak yüksekliği, ak indeksi, Haugh değeri, sarı ağırlığı, sarı eni, sarı boyu, sarı yüksekliği, sarı indeksi bakımından genotiplerin benzer olduğunu tespit etmişlerdir.

Sonuç olarak, borik asit takviyesi yumurta kalite özelliklerini etkilemiş, kabuk kalitesi ile ilgili parametrelerde en iyi değerler yeme 100 mg/kg borik asit ilave edilen grupta saptanmıştır. Suya borik asit ilavesi ak indeksi ve Haugh birimi gibi parametreleri olumsuz etkilerken, sarı indeksi değerini artırmıştır.

Başta kabukla ilgili parametreler olmak üzere genel olarak yumurta dış kalite özellikleri gri genotipte düşük bulunmuştur. Özellikle yumurta kalite özellikleri bakımından genotip x çevre interaksiyonları önemli hesaplanmış, genotiplerin borun farklı doz ve verilme şekline incelenen özellikler yönünden farklı derecelerde hassasiyeti olduğu belirlenmiştir.

References

1. Minvielle F, Ito S, Inoue-Murayama M, Mizutani M, Wakasugi N. Genetic analysis of plumage color mutations on the Z chromosome of Japanese quail. J Hered 2000; 91: 499-501.
2. Crawford RD. Poultry Breeding and Genetics. Amsterdam (Netherlands): Elsevier, 1990.
3. Minvielle F, Hirigoyen E, Boulay M. Associated effects of the roux plumage color mutation on growth, carcass traits, egg production, and reproduction of Japanese quail. Poult Sci 1999; 78: 1479-1484.
4. Eratalar SA, Okur N. The impact of plumage colour of quails on embryonic mortality and hatchability of fertile eggs. Uluslararası Anadolu Ziraat Mühendisliği Bilimleri Dergisi 2020; 2: 30-33.
5. Anderle V, Lichovnikova M, Kupcikova L. Comparison of laying intensity and egg quality the effect of Japanese quails (Coturnix Japonica) with different feather color. Mendel Net 2017; 175-179.
6. İnci H, Çelik Ş, Söğüt B, Şengül T, Karakaya E. Figuring out the effects of different feather color on the characteristics of interior and exterior egg quality of Japanese quail by using Kruskal-Wallis Tests. Turk J Agric Nat Sci 2015; 2: 112-118.
7. Islam MS, Faruque S, Khatun H, Islam MN. Comparative production performances of different types of quail. Sci J Krishi Found 2014; 12: 151-155.
8. Yakıncı ZD, Kök M. Borun sağlık alanında kullanımı. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi 2016; 4: 36-44.
9. Yeşilbağ D. Hayvan beslemede bor elementinin kullanımı. Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi 2008; 27: 61-68.
10. Sarı EN, Soysal Y. Bor elementi ve biyolojik sistemlere etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 2021; 4: 57-65.
11. Kuru R, Yarat A. Bor ve sağlığımıza olan etkilerine güncel bir bakış. Clin Exp Health Sci 2017; 7: 107.
12. Simsek UG, Aslan S, Birben N, Altundal B. Examining the effects of adding boric acid at different doses into mixed feed on fattening performance, carcass characteristics, and bone quality of Japanese quails. GSC Biol Pharm Sci 2020; 13: 1-9.
13. Kara MA. The impact of different boron levels in diet on performance and eggshell quality of Japanese quails (Coturnix Japonica). Saudi J Biol Sci 2022; 29: 1796-1800.
14. Kocbeker V, Bahtiyarca Y, Demirors G. Effect of diets with various calcium and boron levels in prelaying period on growth, bone ash and subsequent performance and shell quality of laying hens. Int J Med Sci Clin Invent 2017; 4: 3335-3340.
15. Scialli AR, Bonde JP, Hohlfeld IB, et al. An overview of male reproductive studies of boron with an emphasis on studies of highly exposed Chinese workers. Reprod Toxicol 2010; 29: 10-24.
16. Kaya H, Macit M. Yumurtlamanın son dönemindeki yumurtacı tavukların rasyonlarına bor (ortoborik asit) ilavesinin bazı yumurta sarısı parametreleri üzerine etkisi. Türk Tarım-Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi 2018; 6: 278-284.
17. Mutlu SI, Simsek UG, Iflazoglu S, et al. Impact of dietary calcium tetraborate supplementation on the mineral content of egg and eggshell of laying quails. GSC Biol Pharm Sci 2021; 15: 018-026.
18. Helvaci C. Borate deposits: An overview and future forecast with regard to mineral deposits. Journal of Boron 2017; 2: 59-70.
19. Erper İ, Kalkan Ç, Kaçar G, Türkkan M. Elmada maviküfe neden olan Penicillium expansum’a karşı bazı bor tuzlarının antifungal etkisi. Anadolu Journal of Agricultural Sciences 2019; 34: 250-258.
20. Pratiwi YS, Prasetyowati I, Hidayati MN, et all. Review article: The effect of borax as a food additive on energy metabolism. Ann Trop Med Public Health 2020; 23: 1317-1323.
21. Pradhan SK, Kumar B, Banakara KB. Effect of boron supplementation on the performance and metabolism of minerals in broiler chicken. Anim Nutr Feed Technol 2020; 20: 39-49.
22. Jin E, Gu Y, Wang J, Jin G, Li S. Effect of supplementation of drinking water with different levels of boron on performance and immune organ parameters of broilers. Ital J Anim Sci 2014; 13: 3152.
23. Makav M, Kuru M, Ölmez M, Bektaşoğlu F. The effect of boric acid treatment on feed and water consumption in rats with endometritis. 1st International Сukurova Agriculture and Veterinary Congress 9-11 Ekim 2020: Adana, Turkey.
24. Tatlı O, Sevim Ö, Karaarslan S. Damızlık bıldırcın rasyonlarına katılan nano çinkonun performans, yumurta özellikleri, sperm kalitesi ve kuluçka parametreleri üzerine etkisi. J Inst Sci Technol 2019; 9: 2390-2397.
25. Simsek UG, Baykalır Y, Erisir M, Benzer F. Effects of conventional and organic rearing systems and hen age on oxidative stress parameters of blood and ovarian tissues in laying hens. Ankara Üniv Vet Fak Derg 2018; 65: 85-91.
26. Kurtoğlu V, Kurtoğlu F, Coşkun B. Effects of boron supplementation of adequate and inadequate vitamin D3-containing diet on performance and serum biochemical characters of broiler chickens. Res Vet Sci 2001; 71: 183-187.
27. Kurtoglu V, Kurtoglu F, Coskun B et al. Effects of boron supplementation on performance and some serum biochemical parameters in laying hens. Rev Med Vet 2002; 153: 823-828.
28. Adarsh V, Dintaran P, Shivakumar GNK, et al. Effect of boron supplementation on laying performance of White Leghorn hens fed diet with and without adequate level of calcium. Trop Anim Health Prod 2021; 53: 1-9.
29. El-Saadany AS, Shreif EY, EL-Barbary AM. The influence of dietary boron supplementatıon on performance and some physiological parameters in bandarah chickens 2- laying period. Egypt Poult Sci J 2017; 37: 105-122.
30. Sharma A, Mani V, Pal RP, Sarkar S, Datt C. Boron supplementation in peripartum Murrah buffaloes: The effect on calcium homeostasis, bone metabolism, endocrine and antioxidant status. J Trace Elem Med Biol 2020; 62: 126623.
31. Mızrak C, Yenice E, Can M, Yıldırım U, Atik Z. Effects of dietary boron on performance, egg production, egg quality and some bone parameters in layer hens. S Afr J Anim Sci 2010; 40: 257-264.
32. Eren M, Uyanik F, Küçükersan S. The influence of dietary boron supplementation on egg quality and serum calcium, inorganic phosphorus, magnesium levels and alkaline phosphatase activity in laying hens. Research in Veterinary Science 2004; 76: 203-210.
33. Ayasan T, Yurtseven S, Baylan M, Kutlu HR. Effects of boric acid supplementation on egg production and quality of Japanese quails (Coturnix coturnix Japonica). Indian J Anim Sci 2011; 81: 534-536.
34. Hegab IM, Hanafy AM. Effect of egg weight on external and internal qualities, physiological and hatching success of Japanese quail eggs (Coturnix coturnix Japonica). Braz J Poult Sci 2019; 21: 001-008.
35. Chimezie VO, Fayeye TR, Ayorinde KL, Adebunmi A. phenotypic correlations between egg weight and some egg quality trais in three varieties of Japanese quail (Coturnix coturnix Japonica). Afr J Online 2017; 17: 44-53.
36. Bagh J, Panigrahi B, Panda N, et al. Body weight, egg production, and egg quality traits of gray, brown, and white varieties of Japanese quail (Coturnix coturnix japonica) in coastal climatic condition of Odisha, Vet World 2016; 9: 832-836.