Endokrin bozucular, hayvanlarda ve insanlarda iç hormonal dengeyi bozarak, hücreleri oksidatif hasara uğratarak geçici ve kalıcı etkilere neden olmaktadır. Endokrin bozucular arasında Bisfenol A (BPA) ve Nonilfenol (NP) ise nörotoksisite için en önemli risk potansiyeline sahip olan iki üyesidir. Beyaz dut Morus alba (MA) meyvesi dünya genelinde tüketilen meyveler arasındadır. Bilimsel araştırmalar, beyaz dut meyve ekstraktının antioksidan, hepatoprotektif, hipotansif, antikanser, antianksiyete, hipolipidemik ve antidiüretik gibi çeşitli farmakolojik etkilerini göstermiştir. Çalışmamızda BPA ve NP'nin ayrı ayrı ve birleşik verilmesiyle beyindeki oksidan ve inflamatuar etkisine karşı MA ekstraktının antioksidan ve antiinflamatuar kapasitesi araştırılmıştır. Bu amaçla, 48 adet erkek Wistar albino ırkı ratlar deneysel olarak gruplandırılmıştır ve tüm maddeler (BPA 100 mg/kg, NP 100 mg/kg, MA ekstraktı 0.5 mL/kg) oral gavajla verilmiştir. Lipid peroksidasyon belirteci MDA düzeyleri ile antioksidan belirteç için GSH, GPx ve CAT aktiviteleri spektrofotometrik analiz edilmiştir. İnflamasyon belirteçleri olarak IL-1β, IL-6 ve TNF-a seviyeleri ELİSA yöntemiyle belirlenmiştir. Sonuçlarımız, BPA (p=0.009) ve NP (p=0.0006) ayrı ayrı ve birlikte (p=0.0001) verildiğinde MDA seviyelerini artırmış, GSH (p=0.014) ve CAT (p=0.002) aktivitesini ise birlikte (BPA+NP) verildiğinde azaltmıştır. MA ekstraktı ise MDA düzeylerini genel olarak azaltmış (p=0.031), GSH ve CAT aktivitelerini olumlu yönde etkileyebilmektedir. BPA+NP grubu analiz edilen inflamasyon parametrelerini artırmış (sırasıyla, p=0.01, 0.001, 0.0001) ve ekstrakt ise özellikle IL-1β değerlerini azaltmıştır (p=0.047). Serebral korteksde BPA+NP gruplarında nöron ve nöroglial hücrelerde dejenerasyon ve perinöronal ödem bulguları gözlemlenirken, MA ekstraktı bir miktar normale döndürmüştür. BPA oksidatif hasarda daha etkiliyken, NP inflamasyonu tetiklemekte daha baskın görülmüştür. Sinerjik etkisi ise yüksek düzeyde nörotoksisite meydana getirdi. MA ekstraktı lipid peroksidasyonu önlemiş ve daha çok antinflamatuar özellik göstermiştir. Bu etkisinin hücre içi farklı veya benzer birtakım antinflamatuar ve antioksidan yolaklarının gen, protein ekspresyonu ve davranış testleri üzerinde araştırılmasının faydalı olabileceği tahmin edilmektedir.