ELAZIĞ VE ÇEVRESİNDEKİ İNEKLERDE OSTEOMALASİNİN EPİZOOTİYOLOJİSİNİN ARAŞTIRILMASI*

Çalışmada, Elazığ ve çevresindeki kültür ırkı süt ineklerinde osteomalazinin epizootiyolojisi araştırılmıştır.

Çalışmada, Fırat Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği’nde 10 (çiftlik grubu), Elazığ ve çevresinden temin edilen 471 (köy–klinik grubu) ve Elazığ entegre et tesislerine kesim için getirilen 506 adet (mezbaha grubu) olmak üzere toplam 987 adet, 5 ve üzeri yaşlarda kültür ırkı inek kullanılmıştır.

Köy–klinik grubundaki hayvanlar beslenme şekline göre, sürekli içeride beslenenler ve meraya çıkarılanlar, barınma şekline göre de, işletme ve geleneksel gruplara ayrılmıştır. Çiftlik ile köy-klinik grupları arasında eritrosit sayısı ortalamaları açısından p<0.001, bazofil % oranları açısından ise p<0.05 düzeyinde fark bulunmuştur. Beslenme şekline göre, ortalama eritrosit sayıları merada beslenen hayvanlarda yüksek (p<0.05) bulunmuştur.

Köy–klinik ve mezbaha grubundaki ineklerde alkalin fosfataz düzeylerinin önemli değişim göstermemesine karşın, %27.96'sında inorganik fosfor, %18.84'ünde kalsiyum, %2.43'ünde magnezyum ve %7.80'inde de total protein düzeylerinin kritik değerlerin altında olduğu saptanmıştır.

Kemik örneklerinin radyografik ve histopatolojik incelemelerinde önemsiz bulgular saptanmıştır. I. (5-7 yaş) ve II. (8-9 yaş) gruptaki % ham kül ortalama değerleri III. (10> yaş) gruptan farklı (p<0.05) bulunmuştur.

Çalışma gruplarında, saptanan bulgular subklinik seyirli ve osteodistrofili vak’aların bulunduğunu teyit eder niteliktedir.

* Bu araştırma F.Ü. Araştırma Fonu (FÜNAF-223) tarafından desteklenmiş ve aynı adlı doktora tezinden özetlenmiştir.

In this study, the epizootiologia of osteomalacia was investigated in the dairy cows in and around Elazıg province.

This study was carried out on a total of 987 dairy cows of 5 years old and over which were provided from Fırat University Research and Application Farm (farm group) (10 cows), suburbs, districts and villages of Elazıg province, Fırat University Veterinary Faculty Animal Hospital (village-clinic) (471 cows) and Elazıg slaughterhouse (slaughterhouse group) (506 cows).

Village-clinic group cows were divided into indoor (kept always in closed shelters) and outdoor (grazed in pasture) groups according to their feeding manegement and were allocated to commercial and tradition groups according to their sheltering condition. Basophiles rates (p<0.05) and average erythrocyte counts were detected to be significantly different (p<0.001) between farm and village-clinic groups. According to feeding manegement, erythrocyte counts was found to be significantly different between these groups (p<0.05).

In this study, even though the alkaline phosphatase levels of the dairy cows of both village-clinic and slaughterhouse groups appeared to be non-significantly different the levels of inorganic phosphorus in %27.96, calcium in %18.84, magnesium in %2.43 and total protein in %7.80 of these cases were determined to be lower than their normal limits. A non-significant difference was found during radiographical and histopathological examinations of these samples. Crude-ash-mean values determined in the first (5-7 ages) and second (8-9 ages) groups were determined to be different (p<0.05) from those of the third (10≥ age) one.

The results of this study confirms the incidence of subclinic osteodistrophia cases.