Geri

Folik Asidin İvermektin Kaynaklı Böbrek Toksisitesine Karşı Koruyucu ve Önleyici Rolü

Cilt 39, Sayı 2

Temmuz 2025 · Sayfalar 113-121

Folik Asidin İvermektin Kaynaklı Böbrek Toksisitesine Karşı Koruyucu ve Önleyici Rolü

Protective and Preventive Role of Folic Acid Against Ivermectin-Induced Renal Toxicity

Ender ERDOĞAN1, Özge KANDEMİR2, Nurhan AKARAS3, Hasan ŞİMŞEK4, Fatih Mehmet KANDEMİR5

1Atatürk University, Faculty of Veterinary, Department of Veterinary Biochemistry, Erzurum, TÜRKİYE
2Aksaray University, Aksaray Technical Sciences Vocational School, Department of Food Processing, Aksaray, TÜRKİYE
3Aksaray University, Faculty of Medicine, Department of Histology and Embryology, Aksaray, TÜRKİYE
4Aksaray University, Faculty of Medicine, Department of Physiology, Aksaray, TÜRKİYE
5Aksaray University, Faculty of Medicine, Department of Medical Biochemistry, Aksaray, TÜRKİYE
Anahtar Kelimeler: Apoptozis folik asit inflamasyon ivermectin nefrotoksisite
Keywords: Apoptosis folic acid ınflammation ivermectin nephrotoxicity

İvermektin (IVR), insan ve hayvan sağlığında antiparaziter olarak yaygın bir şekilde kullanılmasının yanında Covid-19 pandemisi sırasında hastalığa karşı terapötik kullanımı açısından da kapsamlı bir şekilde araştırılmış ve olumlu etkileri bildirilmiştir. Folik asit (FA), sinir sisteminin korunmasında, sağlıklı kırmızı kan hücrelerinin oluşumunda, DNA ve diğer genetik materyallerin sentezinde ve onarımında ve hücrelerin bölünme sürecinde önemli rol oynar. Küçük molekül ağırlıklı bir bileşik olan FA, glomerulus tarafından serbestçe filtrelenir. Bu çalışmanın amacı FA’ nın IVR kaynaklı böbrek toksisitesine karşı koruyucu ve önleyici rolünü araştırmaktır. Bu çalışmada böbrek toksisitesine, apoptoza ve lipid peroksidasyonuna neden olan biyobelirteçler değerlendirilmiştir. IVR+FA grubunda, kontrol grubuyla karşılaştırıldığında; Üre, kreatinin, malondialdehit, interlökin-17A, nükleer faktör kappa-B, tümör nekroz faktör-α, kaspaz-3, Bcl-2 ile ilişkili X protein ve böbrek hasarı molekülü-1 değerleri daha yüksek bulunurken, glutatyon, süperoksit dismutaz, katalaz, glutatyon peroksidaz, B hücreli lenfoma-2 ve aquaporin-2 değerleri daha düşük bulundu. IVR grubunda böbrek toksisitesi, apoptozis ve lipid peroksidasyonuna neden olan biyobelirteçlerde artışlar gözlendi. Bu sonuçlar FA'nın IVR nefrotoksisitesine karşı koruyucu olduğunu gösterdi.