KIŞ MEVSİMİNDE KARS YÖRESİNDE ZAVOT SIĞIRLARININ GENEL, YAŞ VE CİNSİYETE GÖRE VENÖZ KAN GAZI DEĞERLERİ

Bu çalışma, Kars ilinde bulunan Zavot ırkı sığırlar üzerinde yürütüldü. Kars yüksek rakımlı uzun ve sert kış koşullarına sahip bir plato üzerine kurulmuştur. Yörede sığırlar uzun kış mevsimi süresince kapalı ahırlarda tutulur ve temiz havayı oldukça sınırlı alırlar. Bu çalışmada, hayvanların metabolik faaliyetleri ve solunum sistemi bozuklukları ile yakından ilişkili venöz kan gazı parametrelerinin genel, yaş ve cinsiyete göre durumlarını ortaya koymak amaçlandı. Sonuçlar genel, yaş ve cinsiyete göre incelendi. Genel veri ortalamaları pH: 7.40±0.005, pCO₂: 46.06±0.79 mmHg, pO2: 32.86±0.86 mmHg, HCO₃-: 25.95±0.32 mmol/L, baz durumu ekstrasellüler sıvı (BD-eks): 3.24±0.42 mmol/L, baz durumu kan (BD-k): 2.85±0.35 mmol/L, oksijen doygunluğu (O₂-doy): %56.65±1.85 ve toplam CO₂ (t-CO₂): 29.02±0.43 mmol/L olarak saptandı. Yaş ve cinsiyete göre değerlerin, genel değerlere benzerlik gösterdiği tespit edildi. PCO₂, BD-eks, BD-k, and t-CO₂ değerlerinin kendi arasında, pO2 and O₂-doy değerlerinin de kendi arasında önemli derecede korelasyonu saptandı (sırasıyla, min. r= 0.411, P<0.05, min. r= 0.965. P<0.001). Yine bazı parametreler arasında da önemli derecede negatif korelasyon vardı (pO₂ - pCO₂: r= -0.582, P<0.001, pO₂ - BD-eks: r= -0.374, P<0.05, pO₂ - t-CO₂: r= -0.467, P<0.01, O₂-doy – pCO₂: r= -0.658, P<0.001 ve O2-doy - t-CO₂: r= -0.430, P<0.05).

Sonuç olarak, Zavot sığırlarının (i) venöz kan pH, pCO₂, pO₂, HCO₃-, BD-eks, BD-k, O₂-doy ve t-CO₂ değerleri yönünden yöre koşullarına adapte olmuş olduğu ve (ii) cinsiyetler arası pCO₂ değeri hariç olmak üzere bu sığır ırkı için yaş ve cinsiyetin söz konusu değerler üzerine etkili olmadıkları ortaya çıktı.

This investigation was performed on Zavot breed cattle in Kars province. Kars is placed on a high altitude plateau having long and hard winter conditions. In the province, cattle are kept indoor during the long winter seasons and they breathe limited fresh air. This investigation was aimed to reveal venous blood gas parameters according to general, age and sex of the cattle, which was closely related to metabolic activities and respiratory tract diseases of animals. The results were analyzed according to general, age and sex. General values determined as; pH: 7.40±0.005, pCO₂: 46.06±0.79 mmHg, pO2: 32.86±0.86 mmHg, HCO₃-: 25.95±0.32 mmol/L, base excess extracelluler fluid (BD-eks): 3.24±0.42 mmol/L, base excess blood (BD-k): 2.85±0.35 mmol/L, oxygen saturation (O₂-doy): 56.65±1.85% and total CO₂ (t-CO₂): 29.02±0.43 mmol/L. It was determined that values according to age and sex was similar to general values. There was a significant correlation between pCO₂, BD-eks, BD-k, and t-CO₂ (min. r= 0.411, P<0.05) and pO2 and O2-doy (min. r= 0.965. P<0.001). In addition, there was a significant negative correlation between some parameters (pO₂ - pCO₂: r= -0.582, P<0.001, pO₂ - BD-eks: r= -0.374, P<0.05, pO₂ - t-CO₂: r= -0.467, P<0.01, O₂-doy – pCO₂: r= -0.658, P<0.001 and O₂-doy - t-CO₂: r= -0.430, P<0.05)

In conclusion, results of this study revealed that (i) Zavot cattle had been adapted to condition of the province according to venous blood pH, pCO₂, pO₂, HCO₃-, BD-eks, BD-k, O₂-doy ve t-CO₂ values, and (ii) there was no effect of age and sex on above mentioned values except pCO₂ values according to sex for this cattle breed.