Geri

Kastamonu İlinde Üretilen Kestane, Çam ve Çiçek Ballarının Fizikokimyasal ve Mikrobiyolojik Özellikleri: Botanik Ayrım ve Kalite Değerlendirmesi

Cilt 40, Sayı 2

Haziran 2026 · Sayfalar 167-176

Kastamonu İlinde Üretilen Kestane, Çam ve Çiçek Ballarının Fizikokimyasal ve Mikrobiyolojik Özellikleri: Botanik Ayrım ve Kalite Değerlendirmesi

Physicochemical Characterisation and Microbiological Quality of Chestnut, Pine, and Flower Honeys from Kastamonu Province, Türkiye: Botanical Differentiation and Quality Assessment

Yasin AKKEMİK1, Sedat ÖZCAN2, Alper GÜNGÖREN1, Ahmet GÜNER3

1Kastamonu University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Food Hygiene and Technology, Kastamonu, TÜRKİYE
2İzmir Bakırçay University, Menemen Vocational School, Veterinary Department, İzmir, TÜRKİYE
3Selçuk University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Food Hygiene and Technology, Konya, TÜRKİYE
Anahtar Kelimeler: Bal gıda kalitesi gıda mikrobiyolojisi hidroksimetilfurfural temel bileşen analizi
Keywords: Honey food quality food microbiology hydroxymethylfurfural principal component analysis

Bu çalışma, Türkiye'nin Kastamonu ilinden temin edilen kestane (Castanea sativa; n=14), çam (Pinus brutia; n=14) ve çiçek (polifloral; n=12) ballarının fizikokimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerini kapsamlı biçimde belirlemek amacıyla planlandı. Değerlendirilen on beş fizikokimyasal parametreden on dördü bal türleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.001). Yalnızca suda çözünmeyen madde miktarı bakımından gruplar arasında fark saptanmamıştır. İncelenen parametreler bakımından tüm örneklerin Türk Gıda Kodeksi (TGK 2020/7), Codex Alimentarius ve AB Direktifi 2001/110/EC gerekliliklerini karşıladığı görülmüştür. Çam balı, yüksek maltoz (7.87±1.27 g/100g) ve en düşük nem ve HMF değerleriyle farklılık arz etmektedir. Kestane balı en yüksek elektriksel iletkenliğe (1.25±0.16 mS/cm), proline (514.84±6.26 mg/kg) ve F/G oranına (1.62±0.10) sahipti. Çiçek balı ise en yüksek HMF (21.32±1.37 mg/kg) ve glikoz değerlerini gösterdi. HMF en büyük etki büyüklüğünü (η²p=0.931) verdi ve temel bileşen analizi net üç yönlü botanik ayrım sağladı. Mikrobiyolojik olarak, toplam mezofilik aerobik bakteri sayıları düşüktü ve gruplar arasında homojendi (1.56–1.81 log CFU/g; p=0.387); koliformlar, sülfit indirgeyici anaerobik bakteriler, mayalar, küfler ve Salmonella türleri hiçbir örnekte tespit edilmedi. Bu bulgular, Kastamonu balı için fizikokimyasal ve mikrobiyolojik bir temel oluşturmakta ve coğrafi menşe belirleme potansiyelini desteklemektedir.