Geri

Koyunlarda Sistemik Doramektin Uygulamasının Aköz Gözyaşı Üretim Miktarı Üzerine Etkileri

Cilt 40, Sayı 3

Ekim 2026 · Sayfalar 227-232

Koyunlarda Sistemik Doramektin Uygulamasının Aköz Gözyaşı Üretim Miktarı Üzerine Etkileri

Effects of Systemic Doramectin Administration on Aqueous Tear Production Quantity in Sheep

Yakup KOCAMAN1, Latif Emrah YANMAZ2, İrem SUZAK KOCAMAN3, Ferda TURGUT4, Vildan ASLAN CANATAN4

1Yozgat Bozok University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Surgery, Yozgat, TÜRKİYE
2Mehmet Akif Ersoy University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Surgery, Burdur, TÜRKİYE
3Erciyes University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Internal Medicine, Kayseri, TÜRKİYE
4Çukurova University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Surgery, Adana, TÜRKİYE
Anahtar Kelimeler: Doramektin gözyaşı sekresyonu koyun kuru göz sistemik uygulama
Keywords: Doramectin tear secretion sheep dry eye systemic administration

Makrosiklik laktonlar koyunlarda yaygın olarak kullanılan antiparaziter ajanlardır. Avermektin sınıfı bir endektosid olan doramektin yaygın olarak kullanılmaktadır; ancak gözyaşı salgısı ve göz yüzeyi üzerindeki etkileri yeterince araştırılmamıştır. Bu nedenle, bu çalışma klinik olarak sağlıklı koyunlarda sistemik olarak uygulanan doramektinin gözyaşı üretimi ve seçilmiş göz yüzeyi parametreleri üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Toplam 64 adet 2-4 yaş arası klinik olarak sağlıklı dişi Kıvırcık koyun çalışmaya dahil edilmiştir. Doramektin, 200 µg/kg dozunda deri altına uygulanmıştır. Gözyaşı üretimi, tedavi öncesinde ve uygulamadan 48 saat sonra Schirmer Gözyaşı Testi I (STT-I) kullanılarak değerlendirilmiş ve kuru göz şiddeti STT-I değerlerine göre sınıflandırılmıştır. Tedavi öncesi ve sonrası ölçümler Wilcoxon işaretli sıra testi kullanılarak karşılaştırıldı ve gözyaşı üretimi değişiklikleri ile kuru göz şiddeti arasındaki ilişki Spearman'ın sıra korelasyonu kullanılarak değerlendirildi. Ortalama STT-I değerleri, tedavi öncesi 16.50±5.82 mm/dk'dan tedavi sonrası 13.69±4.47 mm/dk'ya önemli ölçüde azaldı (p<0.001). Doramektin uygulamasından sonra kuru göz şiddeti önemli ölçüde artmıştır (p=0.001). STT-I değerlerindeki değişiklikler ile kuru göz şiddetindeki değişiklikler arasında orta derecede, negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon gözlemlenmiştir (r=−0.458; p<0.001). Floresein boyama, hiçbir hayvanda kornea hasarı olmadığını ortaya koydu. Sonuç olarak, bu çalışma sistemik doramektin uygulamasının koyunlarda gözyaşı üretimini önemli ölçüde azalttığını göstermektedir. Bu bulgular, doramektinin aköz gözyaşı üretiminde kısa dönemli subklinik değişikliklerle ilişkili olabileceğini düşündürmekte ve klinik kullanım sonrasında gözyaşı sekresyonunun izlenmesinin önemini vurgulamaktadır.