Geri

KOÇLARDA SCROTAL SICAKLIK ARTIŞININ SPERMATOGENESİS VE DİĞER SPERMATOLOJİK ÖZELLİKLER ÜZERİNE ETKİSİ

Volume 13, Issue 2

December 1999 · Pages 193-200

KOÇLARDA SCROTAL SICAKLIK ARTIŞININ SPERMATOGENESİS VE DİĞER SPERMATOLOJİK ÖZELLİKLER ÜZERİNE ETKİSİ

The Effects of Scrotal Heating on Spermatogenesis and Other Semen Characteristics in the Rams

Mustafa GÜNDOĞAN1, Eşref DEMİRCİ2

1Kocatepe Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Afyon / TÜRKİYE
2Fırat Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Elazığ / TÜRKİYE
Keywords: Koç sıcaklık spermatogenesis sperma testosteron.
Keywords: Ram temperature spermatogenesis semen testosterone

Koçlarda scrotal sıcaklığın artırılmasıyla testislerde spermatogenesis, diğer spermatolojik özellikler ve kan serumu testosteron miktarlarında meydana gelebilecek değişiklikleri araştırmak amacıyla yapılan bu çalışmada 3'ü kontrol 6'sı araştırma olmak üzere toplam 9 Akkaraman koç materyal olarak kullanılmıştır.

Araştırma süresince tüm koçların spermatolojik özellikleri, reaksiyon süreleri, haftalık kan serumu testosteron miktarları ve testis ölçüleri tespit edilmiştir. Araştırma grubu koçların scrotumları üzerine kalınca yünden örülmüş torbalar takılarak scrotum üstü sıcaklıklarında 4.03ºC'lik bir artış sağlanmıştır. Torbaların 23 gün sonra çıkarılması sonucu koçların ikisinin testislerinden histolojik preparatlar hazırlanmış ve diğer koçlarda spermatolojik özelliklerin araştırılmasına 62 gün daha devam edilmiştir.

Testislerdeki sıcaklık artışıyla reaksiyon süresi ve kan serumu testosteron miktarlarında önemli bir fark bulunamamıştır. Spermatolojik özelliklerden sperma miktarı (P<0.05) ve viskozite değeri (P<0.01) önemli derecede azaldığı, sperma pH'sının önemli derecede (P<0.01) arttığı, spermatozoonların mass aktivitesi, motilitesi ve yoğunluğu önemli derecede (P<0.01) azalarak sıfıra kadar düştüğü, anormal spermatozooa oranında da önemli derecede (P<0.01) artarak maksimuma ulaştığı ve ayrıca testis ölçülerinin önemli derecede (P<0.01) azaldığı tespit edilmiştir.

Bunun yanında yapılan histopatolojik muayenelerde germinatif epitelde şiddetli dejenerasyon ve desquamasyonlar şekillenirken primer spermatositler normal kalmıştır.

Yün torbaların çıkarılmasından 62 gün sonra tüm spermatolojik özelliklerin normale döndüğü tespit edilmiştir.