Geri

Farelerde Sisplatine Bağlı Nörotoksisiteye Karşı Safranalın Antioksidan ve Antiinflamatuvar Mekanizmalar Yoluyla Koruyucu Etkileri

Volume 40, Issue 3

October 2026 · Pages 233-241

Farelerde Sisplatine Bağlı Nörotoksisiteye Karşı Safranalın Antioksidan ve Antiinflamatuvar Mekanizmalar Yoluyla Koruyucu Etkileri

Protective Effects of Safranal Against Cisplatin-Induced Neurotoxicity through Antioxidant and Anti-inflammatory Mechanisms in Mice

Sedat GÖKMEN1, Mehmet Sait ATAR2, İrfan ÇINAR3, Muhammed ETYEMEZ4, Musa TATAR5

1Kastamonu University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Pharmacology and Toxicology, Kastamonu, TÜRKİYE
2Kastamonu University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Histology and Embryology, Kastamonu, TÜRKİYE
3Kastamonu University, Faculty of Medicine, Department of Medical Pharmacology, Kastamonu, TÜRKİYE
4Kastamonu University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Physiology, Kastamonu, TÜRKİYE
5Karabük University, Faculty of Medicine, Department of Histology and Embryology, Karabük, TÜRKİYE
Keywords: Safranal sisplatin nöroprotektif antienflamatuvar antioksidan
Keywords: Safranal cisplatin neuroprotective anti-inflammatory antioxidant

Sisplatin (CIS), testis, over, mesane ve akciğer kanserleri dâhil olmak üzere çeşitli solid tümörlerin tedavisinde kullanılan platin bazlı bir kemoterapötik ilaçtır. Ancak klinik kullanımı, özellikle nörotoksisite olmak üzere doza bağlı yan etkiler nedeniyle sınırlanmaktadır. Bu çalışmada, farelerde safranalın sisplatin kaynaklı nörotoksisiteye karşı koruyucu etkileri araştırılmıştır. Erkek Balb/c fareler rastgele altı gruba ayrıldı (her grupta n = 7): kontrol, taşıt (vehicle) kontrol, CIS, CIS + safranal (0.1 mL/kg), CIS + safranal (0.2 mL/kg) ve CIS + safranal (0.4 mL/kg). Safranal, 14 gün boyunca günde bir kez intraperitoneal olarak uygulandı. Nörotoksisite oluşturmak amacıyla, 11. günde CIS ve CIS + safranal gruplarına tek doz intraperitoneal CIS (7 mg/kg) uygulandı. Oksidatif stres parametreleri olan malondialdehit (MDA) düzeyi, süperoksit dismutaz (SOD) aktivitesi ve glutatyon (GSH) aktivitesi ELISA kitleri kullanılarak ölçüldü. NF-κB, TNF-α, IL-1β ve IL-6 mRNA ekspresyon düzeyleri RT-qPCR yöntemiyle analiz edilmiştir. Histopatolojik bulgular, hematoksilen-eozin ile boyanmış beyin kesitlerinde yarı kantitatif skorlama yöntemi kullanılarak değerlendirildi. Sisplatin uygulaması, beyin dokusunda MDA düzeylerini artırırken, SOD ve GSH aktivitelerini azalttı (p<0,05) ve NF-κB, TNF-α, IL-1β ve IL-6 mRNA ekspresyon düzeylerini artırdı (p<0.05). Histopatolojik incelemede, safranal uygulanan gruplarda CIS grubuna kıyasla doku hasarının azaldığı gözlendi. Sonuç olarak, safranal oksidatif stres ve inflamasyonu azaltarak sisplatine bağlı nörotoksisiteye karşı umut verici nöroprotektif etkiler göstermiştir. Ancak, bu etkinin doğrulanması ve etki mekanizmalarının daha ayrıntılı olarak ortaya konulabilmesi için farklı dozlar, uygulama süreleri ve deneysel modellerde ileri preklinik çalışmaların yapılması gerekmektedir.