Geri

Arıcılık İşletmelerinin Yapısal Analizi: TR82 Bölgesi Örneği

Cilt 40, Sayı 3

Ekim 2026 · Sayfalar 279-287

Arıcılık İşletmelerinin Yapısal Analizi: TR82 Bölgesi Örneği

Structural Analysis of Beekeeping Enterprises: A Case Study of the TR82 Region

Murat POLAT1, Mustafa Bahadır ÇEVRİMLİ2, Burak MAT2, Ahmet Cumhur AKIN3, Mehmet Saltuk ARIKAN4, Mustafa Agah TEKİNDAL5

1Kastamonu University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Animal Health Economics and Management, Kastamonu, TÜRKİYE
2Selçuk University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Animal Health Economics and Management, Konya, TÜRKİYE
3Mehmet Akif Ersoy University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Animal Health Economics and Management, Burdur, TÜRKİYE
4Fırat University, Faculty of Veterinary Medicine, Department of Animal Health Economics and Management, Elazığ, TÜRKİYE
5İzmir Katip Çelebi University, Faculty of Medicine, Department of Biostatistics, İzmir, TÜRKİYE
Anahtar Kelimeler: Arıcılık işletme ölçeği arıcı profili koloni kayıpları TR82 bölgesi
Keywords: Beekeeping enterprise scale beekeeper profile colony loss TR82 region

Bu çalışma, TR82 Bölgesi arıcılık işletmelerinin yapısal özelliklerini sosyo-demografik göstergeler, üretim deseni, gelir kaynakları, kovan varlığı ve kovan kayıpları üzerinden analiz etmeyi amaçlamıştır. Çalışmada, Arıcılık Kayıt Sistemi’ne kayıtlı 30 kovan ve üzeri işletmelerden tabakalı tesadüfi örnekleme ile belirlenen 74 işletme sahibiyle 2020 yılında veri temin formu uygulanmıştır. İşletmeler kovan sayılarına göre küçük (30-74), orta (75-149) ve büyük (150 ve üzeri) ölçek olarak sınıflandırılmış, elde edilen veriler tanımlayıcı istatistiklerle değerlendirilmiştir. Bulgular bölgede sabit ve il içi gezginci arıcılığın baskın olduğunu, iller arası gezginci arıcılığın ise yok denecek kadar az olduğunu göstermektedir. Üretim deseninde bal temel ürün olmakla birlikte, işletmelerin önemli bir kısmı polen ve propolis pazarlamakta olup kestane balı çiçek balına göre daha yaygındır. Arıcı nüfusu ağırlıklı olarak 41-60 yaş aralığında yoğunlaşmakta, genç yaş grubunun payı oldukça düşük kalmaktadır. Eğitim düzeyi çoğunlukla ilköğretim seviyesinde olup, küçük ölçekli işletmelerde üniversite mezunu oranı görece yüksektir. Arıcılık büyük oranda emeklilik veya tarım dışı ek gelir amacıyla yürütülmekte, tek ekonomik faaliyet olma oranı son derece sınırlı kalmaktadır. Ortalama kovan varlığı 117.15 adet olarak hesaplanırken, ortalama kovan kaybı 13.53 adet düzeyinde gerçekleşmiş ve en yüksek kayıplar orta ölçekli işletmelerde gözlenmiştir. Sonuç olarak, TR82 Bölgesi arıcılığı geleneksel yapısını korumakla birlikte, genç girişimci eksikliği, katma değerli ürün çeşitlendirmesindeki yetersizlik ve düşük profesyonelleşme düzeyi gibi yapısal zafiyetler taşımaktadır.