TAVŞANLARDA (Oryctolagus cuniculus) TESTİSLERİN POSTNATAL DÖNEMDE MORFOLOJİK GELİŞİMİ*

Bu çalışmada, tavşan testislerinde postnatal dönemde meydana gelen morfolojik değişiklikler ile testislerin scrotuma inişi incelendi. Araştırmada tavşanlar, 0-4, 4-8, 8-12, 12-16, 16-20, 20-24, 24-28 ve 28-52 haftalık olmak üzere 8 gruba ayrıldı.

Doğumda, lumbal bölgede böbreklerin gerisinde olan testisler'in scrotum kesesine 13. günde indiği görüldü.

Sağ testis, sol testis'e oranla ağırlıkta 8-12 ve 28-52. haftalıklarda, uzunlukta 4-8 ve 28-52. haftalıklarda, genişlikte 4-8 ve 8-12. haftalıklarda ve kalınlıkta ise 8-12. haftalıklarda daha fazlaydı. Diğer gruplarda tam tersi görüldü.

Testislerin, vücut ağırlığına olan % oranları en yüksek değere 24-28. haftalıklarda ulaştı.

Testisler ve vücut ağırlığı arasında mükemmel bir korelasyon vardı.

Testislerin histolojik olarak incelenmesinde; 0-4. haftalıklarda tubullarda spermatogonium'lar ve interstitial aralıkta Leydig hücreleri görüldü. 4-8. haftalıklarda ise tubullarda spermatogonium'lar ve primer spermatosit'ler tespit edildi. 8-12. haftalıklardaki tubullarda genişleme dikkat çekti. 12-16. haftalıklarda ise tubul çapındaki artış çok yavaştı ve ilk spermatozoon 15. haftalıklarda tespit edildi.

* Bu çalışma, doktora tezinin bir bölümünden özetlenmiştir.

In this study, morphological changes of testes and descent of testes to scrotum at postnatal period were examined in 60 male rabbits. Rabbits were allocated into 8 equally groups according to 0-4, 4-8, 8-12, 12-16, 16-20, 20-24, 24-28 and 28-52 week of age periods

Testes that were located in the lumbal area behind the kidneys, descended to scrotum on the 13^th day.

The right testis was found to be heavier in 8-12 and 28-52 week old groups, longer in 4-8 and 28-52 week old groups, wider in 4-8 and 8-12 week old groups and thicker in 8-12 week old groups than the left testis. These parameters were found to be completely different in others groups.

The proportion of testes to body weight reached to the highest value in the 24-28 week old group.

There was perfect correlation between testes and body weight.

Histologically, Leydig cells in the interstitial area and spermatogoniums in tubules were determined in the 0-4 week old group. In the 4-8 week old group, spermatogoniums and primary spermatocytes were found in tubules. The sole finding in the 8-12 week old group was the enlargement in the tubules diameters. In the 12-16 week old group, the increase in the tubular diameter was very slow and first spermatozoon was found in the 15 week old rabbits.